TLAIZAWNG PÂR

TLAIZAWNG PÂR - 1
- November 14, 2018
TLAIZAWNG PÂR
Sbk Pachuau

Hlawm khatna..


     Kan hmaa mipa naupang leh hmeichhe naupang inkaia kaldun ral ralte chuan eng vang tehkher nge ni ka rilru an la pêng tlat a, khawdang ka hawisan thei mang lova, ka bula ka ṭhiannu ṭawng mawlh mawlh pawh chuan eng thil nge a sawi tih pawh ka hre mumal lova, min rawn nghawk deuh sawk takah chuan ka ngaihven ta chauh a.

     "I ngaihdan chu a ṭha alawm!" a thil sawi hrechiang uk lo chuan ka lo tiliam puat a.

     "Nang hi eng nge i ngaihtuah a? Nichin aṭang khan i ngawi reng a, biakin min chhan i tum bawk si lo, ka ngaihdan ṭha i tih chu eng ber maw?" Muani chuan a ti hlak hlak a.

     "A vai khan mawle.."

     "Kan kawmthlanga zu zuar an man thu ka hrilh che a, chutah chuan eng ngaihdan nge ka neih tih lam rêng rêng ka sawi hauh lo! I rilru kha hmun dang daihah a awm leh tawh a nih kha, kârleh lawkah a lo haw tawh dawn a, lo hisap vak vak kha bansan rih teh."

     "Ani lam ka ngaihtuah pawh a ni lo......"

     "I rilru-ah Tluangtea bak a awm ngai hleinem, ka hrethiam che alawm. Mahse, i bula kan awmlai ëm êmte hi chuan i rilru min pe ve deuh rawh."

     Muani lungawi lo hmel ka hmuh chuan ka inthiam lo ve deuh a, ani hi a ṭawng duh hle naa mi chhiatna lam sawi duh ngai hauh lo a ni a, a thusawi ngaihven lova thildang ka lo ngaihtuah daih chu thupha ka chawi ta vat a, rilru ṭha tih takah chutia thupha ka chawi takah chuan a nui leh ta var var a.

     "I bialpa Tluangtea hi chu a vannei ngawt mai! Nang ang hmeichhe fel leh hmelṭha lutuk a tawng che hi a vannei a ni tawp mai a ni ... ti ila nang pawh i vannei tho, Tluangtea te ang mihausa fapa mal, fel leh hmelṭha, palian bawk si i ngaizâwng a nia, chutah doctor ni mai tur a la ni zui! In vannei ve ve a ni ber e," a dan ngaitê-in a ri zui barh barh a.

     "Ni e, ka vannei ngawt mai! Nang ang ṭhianṭha ka nei bawk .........Lalpa leh!"

     Hmalam pan chuan ka tlan nghal a, mipa naupang chuan hmeichhe naupang tlusawp niai chu kaithawh tumin a lo pawt ve chat chat a. An bul ka va thlen phei chu ka kaitho a, a tluknaa a tihbalh a kekawr leh kut chu ka tihfaisak nghal mawlh mawlh a.

     "Mami, a nâ em?" ka tih chuan mittui tling piau chunga min enin a lû chu a thing a.

     "I va fel ve aw! I tlu a, i ṭap miah lo a nia, i fel hle mai. Khawnge in kal dawn le?"

     "Â-pa damdawiinah a awm a, kan kal dawn a," mipa naupang chuan min lo chhâng a.

     "I pa chu engtin nge a damloh a? Damdawiina a awmna a rei tawh em?" Muani chuan a lo zawt ve a.

     "Aw, rei tawh e. A dam dawn emaw kan ti a, a damlo leh zel a."

     "Civil hospitalah em ni i pa chu a awm?"

     "Aw, niin ka hria! A-pi, kan kal mai ang aw, âpa-in min lo nghakhlel tawh lutuk ang," tiin a nau chu a kai a, kal mai tumin a pen nghal a.

    "Ngawi lawk teh aw Mama, thil ka lo zawt leh lawk che ang a, in kal dawn nia. Khawi laiah nge in in a awm?"

     An in awmna lai chu a thiam ang ang chuan min hrilh a, kan vêng a lo inang a, kan awmna section erawh a hrang thung. A pa chuan phone a neih leh neih loh ka zawh chuan damdawi man atâna an hralh tawh thu a sawi reuh a.

     "I pa chu i nu-in em ni awmpui?" ka tih chuan min chhâng mai lovin hnuai lam a bih ta daih a.

     "Ânu chu inah a awm, zû a rui leh tawh a," a nâu chuan a lo ti sap a, mipa naupang chuan a nau chu lo khap vat mah se a sawi tur chu a sawizo hman a.

     Kan ṭhiandun chuan kan inen a, ka ṭhiannu hmêlah chuan thinurna ka hmu thei a. Muani hian zû hi a haw ngawih ngawih a, an chhûngkaw ṭhendarhtu a nih avangin a hming ringawt pawh hi a hua a ni. A pa zu in nasa lutukin a nu kut a thlak ṭhin a, a tawpah phei chuan zu zûar a luhkhung ta daih a, a in inhlum ta ṭhak a ni ber a. A boral nî Muani hian kal a duh lova, a nu-in a tihluih avangin a kal ta hram a, a pa leh zû a huatdan chu turû tak a ni.

      A nu hi hmeichhe zaidam tak a nih rualin tumruh leh taima tak mai a ni a, a fate lehkha zirna tur tuakin a theih ang angin sum a lalut a, a pa khan a service sheet-ah a nupui fanaute hming a lo dah hlauh bawk a, rethei lutuk lovin an awm chhoh theih phah a. Zirna school ṭhaa dahin Muanite unau thum chu mipuitling takah a chhuah ta vek a, tunah chuan mite zahkâi khawpa hna sâng chelhin a ute pahnih hi an awm tawh a, Muani pawhin anmahni buildingah Pre-school hawngin mite pan hlawh pâwl a ni bawk a, hmeithâi chhûngkua an nihna tumahin an hre tawh lo a ni.

     Christmas a hnai tawh a, kârhnih lekin a dang tawh bawk a khua chu a vawt ṭha tawh var var hle a, kumdang âiin kumin thlasik hi a na hrim hrim a, tunah pawh tlai boruak a ni ṭan dêk dêk a, kan thaw khu deuh ham ham tawh mai a ni.

     An unau thawmhnaw inbel chu a fai lem lo hle a, anmahni enkawltu tur berin zû a ruih reng si chuan fai ngaihna a awm lo bawk a ni. Anpa awmna hmun ka zawhchian leh hnu chuan an kal dun leh ta hnak hnak a. Zui ve mai chu ka duh rum rum a, thil pawimawha chhuak kan ni si a, ka zui ta em lova, ka rilru-ah erawh an awmzui reng thung.

     Zanah kohhran program-ah telin banah hla kan zir zui a, kan ban meuh chuan zan a rei tawh hle a. Muani nen scooty-in kan inphur haw a, Muani ka thlah kawi a, kan inlam panin ka inkhalh haw nghal a. Kan in pêng thlen hmâ kawiah chuan tlema fâl deuhin in pakhat hi a awm a, a neitute hi nupa rek niin hna avangin hmun dangah an awm a, mi luahtîr lem lovin an lo haw chânga an awm bak chu a ruakin an dah reng ṭhin a ni.

     Kawngkûal zawn taka awm a nih vangin ka scooty light chuan an varanda chu a va chhun chîang hle a, an in chu a thim ṭhap a, varanda-ah chuan thil che zauh hi hmu-in ka inhria a, ran vakvai a nih ringin ka ngaihsak vak lem lova. Mahse, ka kual dawn lâi taka a rawn chet leh takah chuan ka va hawi phei leh ngat a, ka thil hmuh chu ka tum loh lutuk a nih vangin ka ding nghal chawt a!

     Tlaia kan hmuh mipa naupangtê kha a ni! A ṭawng mawlh mawlh ni maiin ka hria a, eng thil nge a sawi tih phei chu ka hre pha lova. Ka scooty chu kalsanin in lam pan chuan ka kal ta nghal a, tun ang zan rei tawha chulâi hmuna a awmna chhan ka hriat phawt loh chuan ka mu leh thei hauh dawn lo a ni tih ka hrechiang tlat a, chuavangin, ka zawhchian phawt a ṭul takzet a ni.

     Ka hnaih zel a, a thusawi pawh ka hre pha tawh a, a nau nen an lo awmdun chu niin! Zan a rei tawh mai bakah chutiang khaw vawt lutuk hnuaia an unâu chauha an lo awm chu min ṭhâwng hle a, an chhûngkaw dinhmun hre nual tawh mah ila ka la hre kimchang lo hle a ni tih chulâia an awm chhan ka hriat loh tluk zet chuan ka hrechiang a ni.

     An bul ka va thlen chuan thil tisual man chhuah ang maiin mipa naupang chuan phawk hrâ hian min lo melh a, a nau chu varanda chhuatah chuan a lo mu bel a, tlaia kan hmuhlâia an thawmhnaw inbel ve ve kha an lo la inbel a.

     "A-u, a vawt ka ti tawh ê, ka ril a ṭâm bawk si!"

     A û chuan min ngaihsak zui lovin a polar kawrlum haklâi chu a hlip sawk sawk a, a nâu mulâi taksa chu a zu khuh a.

     "Mâma, engvanga helâi hmuna awm hi nge in nih le?" ka tih chuan min chhan hreh hmel takin a ke chuan varanda chhuat chu a thai kual a, a kun tlat a, vawt tih hmêl takin a inkuangkuah chaih chaih bawk a.

     Chhan leh vang awm lovin chulâi hmunah chuan an awm hauh bikin ka ring lova, kan ina hruai haw phawta eiturte pek zawh hnuah thil awmdan chu zawhfiah ka tum ta zawk a. Kan ina hruai haw ka tum tih ka sawi chuan a û zawk chuan a hreh hmel hle a, a nâu rilṭâm leh vawtti chu a khawngaih bawk si avangin hreh tak chungin a nau chu a pawt tho a, ka scooty dahna lamah chuan kan inzui ta hnak hnak a.

      Zan khawvawt tak hnuaiah chuan kan inphur haw ta a, kan in kan thlen chuan ka chhûngte chu an lo mu reh ṭhap tawh a, ka nute chu ka kaitho a, phak tak chungin ka pa nen an lo thochhuak a. Ka naupang hruai hawte chu ngawi renga dingin an hawikual dun hrek hrek a, ṭhutthlenga ṭhu tura ka tih chuan insi rialin an ṭhudun a. A û zawk mitmengah chuan tlangnel lohna leh nuam lo tihna hi a lang thei a, a nâu zawk erawh tlemin a zum lo deuh thung.

     Ka nu leh pate rawn tho chhuakin naupang pahnih an hmuh chuan mak an ti hle a ni tih an hmelah a lang a, thil awmdan tlangpui chu sawiin chumi zana an lo awmna hmunte chu ka hrilh a, ina awm lova zanrei tawha mi bathlara an lo awm daihna chhan chu ka la hriat bik loh thu leh eitur an mamawh thute chu ka sawi a.

     Choka lamah ka nu chuan a hruai phei a, kei inthlak turin ka roomah ka lut thung a. Ka inthlak zawh chuan choka lamah ka phei ve nghal a, chaw ei dawhkanah chuan ka nu chuan eitur a lo chhawpsak nual a, hmeichhe naupangtê chuan a lo ei mial mial a, a û erawh chuan zah hmel takin tlemtê tê-in a ei thung a. Ka pa chuan ei ve bawrh bawrh turin a hrilh a, tlem chuan a ei tam ve ta deuh a.

     "Bawiha, in hming min han hrilh teh le, in kum zat nen aw!" ka nu-in a tih chuan a thil eilai chu chawlin ka nu lam chu a hawi a.

     "Lalrammawia ka ni a, kum 10 ka tling chiah a, ka nau hi kum 8 a ni a, a hming chu Lalramsiami a ni," a ṭawngkamo chu a felfai reuh hle a, naupang harh leh ṭawng tam lutuk mi a nih a rinawm loh a, a kum aia puitling zawk mah niin a lang a.

     "I pa chu a eng nge nâ? Engvanga damdawiina awm nge a nih in hria em?" ka pa chuan a lo zawt ve a.

     "Aw, hria e. Asthma a nia, a damlohna a rei tawh a, a dam har ang doctorin a ti a," lungngaih hmel takin a ti zuai raih a.

     "A nih leh engvanga khalai hmuna lo awm kha nge in nih min han hrilh tawh teh u le," ka tih chuan a hma ang bawk khan sawi hreh hmel takin a kun leh ta tlat a.

     A ṭhutna bulah chuan ka kal hnai a, a darah chuan ka va vuan a.

     "En teh maw Mawia, i sawi duh lo chung chu sawi turin kan tilui miah lo che a. Mahse, i sawi a nih chuan puih theihna che pawh kan nei mai thei a, midang hriatah kan sawi dawn miah lo tih kha lo hre bawk la. Naupang tê in la ni a, khalai hmuna zan rei tawha in lo awm chhan kha ho mai mai a ni dawn lo tih a lang reng a, min hrilh chuan i rilru pik lutuk pawh kha a zia phah mai thei asin!" ka ti deuh duah a.

      "Ih maw, ânu a rui leh a. A ṭhianpa khan a bula mu turin min ti a, a rimchhe lutuk a, ka duh lova..." Lalramsiami chuan a lo ti a, ngaihtuah loh hmel takin ka nu bawnghnute chhawpsak chu a in leh nghal zat a.

      "I nu ṭhianpa chu in inah a riak ve em ni?" ka nu chuan a lo ti a.

     "Aw, âpa awm loh apiangin a lo riak ṭhin. Ânu nen zû an indun ṭhin a, a û-in ânu a hâu a, ânu chuan a û a bêng a," a hmuia bawnghnute kâi lîai chung chuan a ti leh a.

     "Nanau, kha chu midang bulah sawi loh tur ka tih kha.." Rammawia chuan a lo ti vat a.

     "Mahse, a-u, anni te chu misual an nih ve loh hi, eiturte min pek hi!"

     "Bawiha, thil kha ei vat vat la, engmah zep lovin min han hrilh vek teh. Kan bulah chuan engmah sawi hreh reng reng suh, ṭanpui theihna che u kan nei mial mai thei asin!" ka nu bawkin a lo ti leh a.

     Thil an ei zawh chuan sitting room lamah kan ṭhutpui a, ka nu chuan room heater chu on-in an unau bulah chuan a   
 hnai sauh sauh a.

     "I pa chu tu-in nge riahpui?" ka ti a.

     "Tuma'n an riahpui lo, ka nau hi ka tel lovin inah a awm duh si lova, kan pahniha damdawiina riah chu a theih bawk si loh a," Rammawia chuan a ti a.

     "Vawiin tlaia in kal khan i pa chu eng nge a lo an rêng rêng?"

     "A thaw chu a hah tawh lova, mahse, a ṭhu peih lova."

     "A thawhah a ziaawm chuan a ṭhat ve mai dawn chu! I nu-in a awmpui ngai lo em ni?"

     "A tirah kha chuan a kal ve zeuh zeuh a, tunah chuan a kal tawh ngai lo. Ka pi, ka pa hian ka nu chanchin hi khawiah mah sawi a phal lova, khawngaih takin kan hrilh che u a ni tih hi sawi lo hram rawh u aw!"


TLAIZAWNG PÂR
Sbk Pachuau


Hlawm hnihna




     Zanlâi a hnaih thuak tawh avangin ka pa chuan mut a rawt ta a. "Mu phawt ila, naktuk zîngah kan sawi chhunzawm dawn nia. Bawiha, rilru hahdam deuhin mu ula, engmah kan sawichhuak dawn hlek lo a nia. Naktuk zîngah Lalpa'n rem a tih chuan dam takin kan tho ang a, damdawiin lamah kan kal dawn nia," a tih chuan mu turin kan inbuatsaih ta a.

     Ka nau khumah an unau-in kan muttir a, an mutfel hnu-ah kan chhuahsan ta chauh a. Khua a vawh em avangin an mulum zo lovang tih kan hlau a, blanket pawh kan thuahsak uluk viau a, an muhil thuai turah ngâiin kan mutsan ve ta a.

     Zînga ka nu-in min kaihthawh chuan mut ka la chak hle a, damdawiin lama kal a ngaihthu a sawi takah chuan zan lama ka naupang hawnte kha ngaihtuah chhuak nghalin ka tho vat a, ka intihfai zawh chuan thawmhnaw lum inbelin choka lamah ka phei ta nghal a.

     Chokâ-ah chuan Mawia te unau chuan thingpui leh chhang an lo ei-in mêk a, ka nu chuan a lo vil ran bawk a. Kan nula chuan eirawng a lo bâwl mawlh mawlh a, thingpui chu inthlitin chair pakhat chu ka pawtchhuak a, ka ṭhu ve ta nghal a.

      "Mawia, in mutui em?" ka tih chuan min en vat a, a lû chu a bu nghat a.

     "In mulum maw? Khua a vawt si a,in mulum lovang tih kan lo hlau deuh a."

     "Mu lum e, kan mutui dun lutuk! Ka pi, mutna nuam deuha min muttîr avangin kan lawm e aw!" a mitah chuan mittui tling deuh tlatin ka hria a,a kun zui ta daih a.

     "Ka pi min ti lo la, 'u Zualte' tiin min ko dawn nia. I nu-in a zawng che u ang em?" ka tih chuan a lû a lo thing mát mát a.

      "Min zawn ka ring lo. Nizan khan a rui lutuk a, tunah pawh a thawh ka la ring lo. A ruih viau chuan a tuk nilêngin a mu ṭhin," Mawia chuan a ti sap a.

     Ka pa chu insiam peihsa diamin chokâah a lo lut a, ka nu chu a inpeih tawh em tih a rawn zawt a.

     "Kentur kha ka la siam lova, Zuii hian a tihhmin tawh chuan ka'n siam nghal ang e," tiin a ṭhutna aṭang chuan a thochhuak nghal a, "Zuii, i siam peih tawh hlawm em?" kan nula hnenah chuan a tizui zat a.

    "Aw, siam zo vek tawh e, in ken turin ka lo siam dawn em ni, pi?" Zuii chuan a lo ti a.

     Ka nu chuan, "Keima'n ka lo siam ang e," tiin chhuara container chu a la thla nghal a, Mawia pa eiturin chaw leh chawhmeh chu a thun nghal mawlh mawlh a.

     "Bawihi, fridge-ah khan nimina ka apple lei kha a awm a, lo la chhuak teh aw, grape pawh kha lo la chhuak tel la," ka nu-in a tih chuan fridge chu hawngin apple leh grapes chu ka la chhuak a, palythene-ah ka khung nghal a.

     Damdawiin kan thlen chuan chaw an lo sem mêk a, Mawia pa mutna bul kan thlen chuan Mawia leh a nau chuan an pa chu an panhnai nghal chat a. A pa chuan chauh hmel takin a lo nuih hram hram a, a thawkdan chu a pângngai lo hle a, hah lutuk ni lo mah se hahdam taka thaw chu a ni hauh lo mai a. Thawhah hi ka la hmuh ngai meuh loh avangin a awmdan chu ka hriatthiampui viau lova, a chau hle ang tih chu ka lo ring ve tawp mai a ni.

     "Âpa, apite hi an fel lutuk! Ei tur tui tawk min pe a, nangma eitur pawh kan lo keng asin!" Siami chuan a pa bulah chuan a ti a.

     "A va lawmawm ve aw! Khawilam mi nge in nih le?" Chau tak chung chuan a rawn ti a.

     "In vêng amite tho kan ni a, kan lo bengvâr lo lutuk a, damdawiina i awm pawh kan lo hre lova, i fate hian min hrilh a, kan hre chauh alawm. Thil i ei peih ang em? I ei theih chuan a lumlai hian ei tum la, a ei a nuam deuh ang," ka nu chuan a lo ti zung zung a.

     Kan kal lam khan Mawia te unau bulah chuan an pa bulah an nu awmdan leh kan ina an riah thu chu sawi lo turin kan ti a, a pa-in a hriat chuan damlo chauh nen rilru hah lutukin a awm phah ang tih kan hlauhthawnpui a ni.

      Mawia pa thil ei chu ka nu chuan a vil ran a, a ei chak theih loh chu thuhran ni se a ei tam lo hle a, ka nu-in a'n nawr deuh ngial pawh chuan a thaw lo hah lehzual ta bawk nen eng tham mah a ei lova, ka nu-in nurse duty ko tura min tirh chuan a thaw chu a hah viau tawh a.

     Nurse nena kan let leh chuan a lo hah zual hle tawh a, nurse chuan oxygen chu a vuahsak nghal a. Mawia chuan a pa chu a ngaihtuah tak zet a ni tih hriat takin a kutah a vawnsak a, hmundang hawisan hauh lovin a en ngawih ngawih a, Siami pawh chu a û bulah ṭhu-in a pa awmdan chu a en ve ran reng a.

     Ka pa nen nurse chu duty stationah kan zui phei a, ka pa-in thil chinchâng a zawh chuan zanlamah pawh zankhua deuhthaw-in oxygen an lo pe tawh a, zîng lamah a zia deuh avangin an lo phawisak mai chauh a lo ni a.

     "A dinhmun hi khawngaihthlak tak a ni. A fate bak hi ngaihsaktu a nei ngai lova, pa fel tak niin a lang a, hetia ngaihsaktu mumal nei lova a awm hi mak kan ti khawp asin! A nupui hi vawihnih khat chu a lo kal ve tawh ni-in an sawi a, kei phei chuan ka la hmu miah lova. Hetia pasalte damloa damdawiina awm ta hial chu ngaihsak ve awm tak a ni a, eng ang hmeichhia nge maw ni tehreng ni a rawn ngaihsak duh rêng rêng lova. A fate ka zawh lahin a dam a, inah a awm mai mai niin an sawi bawk si a, pa lainatawm tak niin ka hria!" nurse chuan a ti bawrh bawrh a.

     "A enkawlna hi a hautak em?" ka pa chuan a lo zawt a.

     "Hautak lutuk lo e, sorkâr damdawiin a nih avangin oxygen te hi a thlawn vekin a pek theih a. Mahse, damdawi lei tur kan tih hi an lei lo leh zauh ṭhin a, a dinhmun enin a leina tur a nei lo a nih ringin helai duty te hian pawisa inthawh ṭawma kan leisak chângte pawh a awm ve bawk ṭhin. A fapa saw a fel reuh riau a, a pa hi a ngaihtuah a, chhun lamah hian a rawn awmpui ṭhin a, school pawh a ṭhulh nasa viau-in ka ring!"

     "A nih leh, a natna hi enkawl dam chi a ni em? A dinhmun dik tak hi khawngaihin min lo hrilh teh!"

     "Zep lovah chuan nitinin a hniam telh telh niin a lang, a fate vang hian a la intipachangin a la tûar hrâm hrâm chauh ni tawh berin kan hria! Amah hi a chhel ve hrim hrim a, a fate vanga chak tak anga lan hi a tum ve tlat niin a lang. Amaherawh chu, a natna hi a pachanpui theih loh hun a thleng vat tawh dawn niin a lang," nurse chuan a ti a, a sawidan vel aṭang chuan Mawia pa chuan hun tam a nei tawh lo niin ka lo ring ve tawp .

     Ka pa chuan a phone number leh keima number chu nurse hnenah chuan a pe a, engtin emaw a awm ta thut a nih chuan chung numberah chuan lo call vat turin a hrilh a, ward lamah chuan kan inzui phei leh ta a.

     Ka nu chuan haw ve lova awmpui rih a tum a, ka pa nen erawh office kal kan ngaih avangin kan hawsan ta thung a, Mawia te unau chu chaw an la ei loh avangin kan hruai haw bawk a. An in lama  kal pawh kan duh viau naa kan tlai tawh êm avangin kan kawi ta lova, remchang hmasa bera kal tumin kan haw tlang ta nghal a.

     Mawia te unau chu school an kal hman tawh loh avangin in lama awm mai turin kan ti a, Zuii bulah chuan inbualna  te lo siamsaka lo ngaihven reng turin kan chah a, chaw eikham veleh ka pa nen chuan office kal turin kan chhuak ta nghal a.

     Nilêngin Mawia te pafa chu ka rilru-ah an awm a, ka nu leh Zuii chu chanchin ngâichangin ka be zeuh zeuh a. Mawia pa chu chawhnu lam chuan a zia deuh tih ka nu-in a lo sawi chuan ka thaw huai a. Zuii ka biak chuan Mawia te unau chu a pa a zia deuh tih lo hrilh turin ka ti a, a pa kha kan kalsan lai khan a thaw kha a la hah angreng hle a, an ngaihtuah ve hle a ni tih ka hriat avangin a zia deuh tih chu hre ve se ka duh a ni.

     Office ban veleh ka tlan haw nghal a, in ka thlen chuan Mawia te unau chuan TV an lo en a, min hmuh veleh Mawia chu a dingchhuak nghal hliai a, min en kal a.

     "U Zualte, kan in lamah kan haw ve tawh ang aw? Ka nu a lo mangang palh ang, bakah naktukah Siamsiami hi school kal tawh se ka duh a," ka mitah tak en chungin a ti a.

     "I pu lo haw phawt se la, ka lo sawi ang a, rem a tih chuan ka hruai dawn che u nia aw. Tikhan lo awm ula, ka'n inthlak lawk ang e," tiin ka room lam ka pansan ta a.

     Ka inthlak zawha ka chhuah leh chuan ka pa pawh a lo thleng tawh a, Mawia duhdan ka sawi chuan a ngawi deuh vang vang a, eng emaw chen a ngawih hnu chuan muang chângin a rawn ṭawngchhuak a.

     "I pa damdawiin awm chhûng chu kan hnenah hian lo awm rih mai ta che u? I nu hnenah kan sawi ang a, a phal i ring em?" a ti a.

     "Ka nu chuan a remtiin ka ring lo! A chhan chu hmun danga kan len pawh a phal ngai lova, naupang chu inah awm tlat tur a ti ṭhin a, min tirha kan chhuak a nih loh chuan inah kan awm char char zel. School banah pawh ina haw nghal loh chuan min vuak tur thu a sawi a,kan lêng kual ngai lo," Mawia chuan a ti a.

     "I u Zualtei hian va dîl chhin se la, a remtih loh chuan in haw nghal ang a, a remtih hlauh chuan in thawmhnaw leh in school form te nen in lo let leh mai ang a," ka pa chuan a ti leh a.

     "A phal chu ka ring lo a ni, dil lo law law zawk ula a ṭhat la ring!" Mawia mitah chuan eng emaw hmu-in ka inhria a, hlauhthawnna ni maiin ka hria a, ka chiang ngam chiah lo thung.

     Ka pa chuan kal tura min tih tak tlat avangin kan inphur chhuak ta nge nge a, an awmna hmun kan thlen hma kawiah Muani hna kal haw kan tawk a, thil awmdan tlângpui hrilhin lo kal ve turin ka sâwm a, ani pawh chuan min rawn zui ve mai bawk a.

     Mawia te in awmna chu kawngpui an chiah lovin tlema thlang deuhah a ni a, an in panna step chu a ulh ṭha viau a, an awmna hmun hi vêng tlabirh lam a ni bawk nen an in pan thlakna bula in dingte pawh chu a hlui hmel tawh hlawm viau a. Kawng aṭang chuan an in chu a hmuh phak a, Mawia chuan min kawh hmuh a. kan scooty kan park chhûng chuan an unau-in stepah chuan hmanhmawh takin an tlanthla a, an lum palh ang tih hlauvin fimkhur turin ka au zui chul a.

     Keini ṭhiandun chu fimkhur fahranin stepah chuan lum hlau takin kan chhukthla dun a, vawnbân a awm mumal lo nen muang chângin kan penthla a, Mawia te unau-in awlsam taka an rahthlak zung zung kha keini chuan chhuk nan hun kan hmang rei kher mai, an in zawn kan thlen thlak chuan kan thaw huai a.

     An kawngkhar kan thleng ṭep tihah chuan inchhûng lam thawm chuan min tiding dun chiang kher mai!

     Thil ri ṭhuai chu nutling thinur âng thawmin a zui nghal zat a, a anhla rapthlak zet chu naupang tan chuan a nasa mah mah a ni.

     "In nu ka nih hi in hre lo em ni? Engvanga ka tirhnaah cheu chuan kal duh lo nge in nih sawi vat rawh u! Chawm hlawm mai in nih kha, ka tirhna hi hnial thei in ni lo rêng rêng!"

     A aw râwl vin lutuk avang chuan keini puitling pahnih pawh chu kan lo khur chhe lo chauh a, Mawia te ang naupang tân phei chuan a râpthlak dawn hian ka hre lutuk a, hnem tura inchhûnga lut mai turin ka pen mai thei  bawk si lova, ka khur ru zawih zawih ringawt mai a ni.

     "Âpa damdawi leina tur pawh kan nei lo i ti a, zu man tur i nei leh tho si a, âpa damdawi leina tur a awm dawn loh chuan zu la turin ka kal tawh dawn lo!" Mawia aw chu naupang tê mah ni se a fiahfaiin a chang ṭha fal fal hle a.

     "Saw i pa laktlak loh zet, damlo reng mai saw sawi ziah suh ka tih kha! A damdawi leina atân kan pawisa khawlsa zawng zawng kan hmang zo chung pawhin a dam theih miah loh saw i hre na nge? Thi vat zawk se a ṭha a ni mai, a damchhuak zo dawn chuang lo," a nu aw chuan a ti leh bawrh bawrh a, keini ṭhiandun chuan rapthlak ti lutukin kan lo inmelh reng ringawt a.

     "Aih, âpa chu a thi lovang! A thih ka .... phal....bawk......lo." Siamsiami chuan lo ti ve-in a ṭah chhunzawm nghal hlap hlap a.

     "Nanga phal loh ngawt theih a ni lo e, a thi dawn tho tho! Doctorte pawhin a damchhuah an ring tawh lo a, i phal loh vang khan a thi lo ngawt thei hleinem!"

     Ka thinrim lutuk chu ka puakkeh lo chauh a ni ber a, chutiang êm êma hmeichhe râpthlak chu ka la hre ngai lova, a fate lainatna pawh nei miah lova ankhum phiar phiartu chu eng ang taka hmeichhe nasa ni ang maw!


TLAIZAWNG PÂR
Sbk Pachuau

Hlawm thumna


     "Pathianin thi tura a duh a nih loh chuan a thi lovang! Âpa thi tura i duh avang pawh khan i zu in tur lei turin khawiah mah ka kal tawh dawn lo, nang âi chuan âpa damlo bula awm kan duh daih zawk!" Mawia chu a thin a rim ve hle a ni tih a râwl aṭang chuan a hriat theih a.

    "I zak lawm maw ni naupangtê si min hnial zawt zawt reng le! Ka hlap hrep mai tur che a nia. Kal vat vat ula, in lo haw veleh thawmhnaw suk tur saw su nghal ang che. Chhuat pawh nawh a ngai a, rawngbawl pawh a hun lutuk tawh, in bo nilêng ringawt a, ṭangkâi lo lutuk mai!" a nu chuan a ti leh hlawih hlawih a.

     "Zu lei tur chuan kan kal dawn lo, i duh leh min vaw mai rawh! Âpa damdawi leina a awm dawn loh chuan zu lei turin kan kal tawh dawn lo ka tih kha.... Nu, khawngaih takin zu hi in tawh lo la, âpa saw ngaihsak ve tawh la!" A ṭawngkam leh thil sawidan vel aṭang chuan a kum phû lovin a puitling hle a ni tih a hriat theih mai a.

     "Lalrammawi, i va zakthei lo ve! Engtin nge min hnial ngam zawk chu le?" a nu chu a auvin a âu a ni ber tawh a.
 
     Nutling thinrim âng thawm karah chuan thil ri ṭhawk ṭhawk kan hre zui a, hmeichhe naupang ṭap riin a zui zat bawk. Intiam rual ang maiin Muani nen chuan rang mangkheng-in inchhüngah chuan kan tlanlut dun nghal a, zak kâu hawk hawk khawpa a nu-in Mawia a lo hlap zawt zawt chu kan va hmu a. Ṭhutthlengsei pakhatah chuan mipakhat, lian lam pang hi a lo mu zawi ngûai a, a mitmeng chu a sen rûm a, Mawia te nufa invua chu a lo en vel mai mai a.

     Mawia chu na hre lo ang maiin che lo châng lovin a ding mar at a, a sîrah chuan mangang lutuk maiin Siamsiami chu a lo ṭap hlawp hlawp bawk a. Chutia kan ṭhianduna kan va luh takah chuan a nu chuan a vuaklâi chu titawpin mitmeng nelawm fahran lo hian min rawn melh râwm râwm a.

     Mawia bulah chuan kal hnaiin ka va kuah nghal a, chutia ngampa taka ka va kuah chu a nu chuan huat hmel takin min melhzui reng a, kei lahin engah mah ngai lo ang hmiahin Mawia chu ka buaipui a. A taksa kut hnunglam chu a lo vual sen tût a, a thawmhnaw hak a chhah hlauh zawk a, chuti ni lo sela a vuak natdan ngaihtuahin a taksa pum chu a vual chhuak vek thei hîalin ka ring a ni!

     "Tute nge in niha eng nge in duh?" Mawia nu chuan a ti khar khar a.

     "Mawia te unau hi a pa damloh chhûng chu kan hnena awm rih turin rawn hruai kan tum a...." ka theih tawkin ka aw chu ka tinêm lui a, thinura indawrna chi niin ka hre lova, lungawi lo aw-a ka biak chuan ka tihel mai mai ang tih ka hlauh avangin a zaidam thei ang berin ka ṭawng lui hram hram a ni.

     "Ka fate tel lovin ka awm thei hleinem! Hetah an in a awm reng a, hmundanga awm a ṭulna a awm lo. Min hawsan zawk mai teh u, keima'n ka lo buaipui mai ang," a ti hmuar hmuar a, ka lam hawia rawn ṭawng a ni bawk a, zu ṭhing rim a nam ham ham a, insûm hman lovin ka lo ner nawk a.

     "En teh maw ka pi, inpa hi tunah hian a dinhmun a ṭha vak lo a, awmpuitu nei lova awm chi a ni tawh lo a ni. I fate hi kan hnenah lo awm rih se la, nangin i pasal va buaipui la a ṭha-in ka ring!" ka ti ve ngat a.

     Min biakdanin a zir lo bawk nen ka aia upa mah ni se ka zah duh vak bik lova, a duh duha a vuaka a ankhum mai  mai turin a fate hi a bula hnutchhiah ka tum lo bur mai a ni.

     "A enkawl turin nurse an awm reng alawm, keia awmpui a ngai hleinem! Chu bakah, ka awmpui a duh lovang, ka awmpui loh sawn nuam a ti zawk ang tih ka hria alawm, ka ngaihtuah buai peih lo e."

      "Ka pi, i pasal a ni a, i fate pa a ni bawk a, damlo chau taka a awm tawhte chuan va awmpui mai la. Nurse te kuta dah tawp chi pawh a ni lo, damlo dang an awm ve tho a, amah chauh kha an vil reng thei bik hleinem!" Ka thinur lutuk chu ka khur dar dar a, ka aw erawh ka theih tawkin ka la thunun hrãm hrám a.

     "Tu te nge maw in nih rêng rênga hetia kan inchhûnga ro in rawn rel tak zawt zawt mai chu le? Kan awmdan tur in lo rel ve a ngai lovang, in tel lovin kha chen kan lo awm tawh a, kan mamawh hauh lo che u a nia. Min lo va hawsan phawt mai ula, zaninah a la thi ta lo a nih leh naktuk lamah damdawiinah chuan ka va la kal mahna!"

     Rapthlak ti lutukin ka melh ngawt ngawt a, hmeichhe rapthlak leh sual tak chanchin miin an sawi hi chu ka hre ve tawh ṭhin ngei a, an sawi ang êm êma sual an nih ka lo ring ngai lo kha a ni a. Tunah chuan khang an sawite pawh kha ka ringhlel ta hauh lo a, ka mit ngeiin ka hmu a, ka beng ngeiin ka hre ta miau mai si a, hei ngei hi hmeichhe rapthlak an sawi zînga chhiar tel tur chu a ni tih ka rilru-in a nemnghet hmiah mai a ni.

     "Heti ringawt chuan kan hawsan thei lo ang che u. Mawiate unau hi kan hruai haw i phal loh chuan hetah hian ka awm ve mai ang, i vuak leh hi ka remti tawh dawn lo a ni."

      Ka ngaihtuah lawk ni miah lo chuan ka sawichhuak a, ka sawi zawh rual rualin keimah leh keimah chu mak ka inti hial a! Chulai hmuna riah chu ka duh hauh lova, theih ni se minute khat dang pawh awm ka duh tawh lo a ni. Mahse, khatiang khan ka sawi chhuak ta mai bawk si a, ka sawi ang ngei khan a ṭul a nih phawt chuan awm ngei thei turin rilru ṭawngṭaina nen ka infuih ru sauh sauh a.

     "Kan inchhûngah hian ka thu lovin i awm dawn lo, heng naupang pahnihte hi i hruai dawn bawk hek lo. Chuvangin, min chhuahsan vat ula in tan a ṭha zawk ang," a ti leh hmarh hmarh a. "Lalrammawi, ka tirhnaah che u chuan va kal rang rawh u, ka vuak leh hma che hian," a ti zui zat a.

     "Ngawi teh ka pi, naupang kutthlak hi thil ṭha a ni lova, i vuak tum chhan phei kha chu a ṭha lo lehzual a ni. Hetiang naupang chhia hi engtin nge zu lei tura i tirh theih zawk le!" ka lo ti vat a.

     "Lo inrawlh tawh suh, ka inchhûng a ni a, ka duh duh ka ti ang a, ka duhdanin ka awm ang. Ka tirh leh tirh loh tur pawh ka thu thu, i lo sawi ve tur a awm miah lo."

     "Hmeichhe rapthlak tak i nih hi maw le! I pasal damdawiinah natna khumah a mu mek a, nang lahin i fate thlamuan ahnekin zu la turin i tîr a, i la hlap zui a. Hetiang naupang tê hi insu turin i ti bawk a, hetiang ang nu rapthlak bulah hian naupangte hi kan hnutchhiah dawn rëng rêng lo. Kan hruai haw dawn a, i ngam chuan min dan i tum dawn nia. Hmeichhia lehnghal zu te ka in e i la ti zui a, police emaw YMA hruaitute ka phone vaih chuan i chan chu a ṭha vak lovang. Chuvangin, naupang ka hruai tur hi min dang lo la, i tân a ṭha a ni mai!" Muani chuan thinrim tih hriat takin a rawn ti bawrh bawrh a, a hlau eih lo a ni tih a mita zam hauh lova a en siah danah chuan a hriat mai a.

     "Ka fate an ni a, a ṭul a nih chuan ka duh hun hunah ka hlap thei alawm!"

      "I fate ni mah se a chhan leh vang azirin i kutthak hnawihna'n i hmang ngawt thei lo. Nichina i hlap nachhan pawh i zu in tur la tura i tirhnaa an kal duh loh vang a ni a, State Child Protection Society beng a thleng palh hlauh a nih chuan i chan chu a chau viau ang. Chuvangin, naupang kan hruai tur hi min lo dang lo la, i zu nghei hunah i la awmpui leh zawk dawn nia."

     Muani chuan a zah lo siah siah hle a, pawi erawh ka lo ti lem lo viau a. A fate chunga a awm duhdan ngaihtuahin a phû tawk viau-in ka hria a, a pasal damlo ngaihsak miah lo leh rui phûta a awm chu ka haw ve hrim hrim a, a lo ṭawng chaltlâi bawk si nen han zah viau nachhan tur ka hre lo a ni.

     Mawia chuan ngâwi rengin an thawmhnaw chu a siam mawlh mawlh a, a mittui a hru leh zauh ṭhin bawk a, an dinhmun chu ka ngaihtuah chian poh leh a nu ka huatna chu a nasa telh telh a ni mai a. Ṭhutthlenga lo mu zawi ngûai pa kha kan awm chhûng chuan vawikhat mah a ṭawng ve lova, a khât tawka a mitmeng sen rûma min melh zoh zoh bak chu a mut ngaiin a mu zawi hnuang ringawt mai a ni.

     Kan chhuah dawn chuan Mawia chu a tawi deuh hrat hrat a, a nu dinna lamah chuan let lehin a bulah chuan a va ding a.

     "Nu, i theih hrâm chuan âpa chu lo va kan ve rawh aw, a chau tawh lutuk a nia! U Zualtei te chhûngkua hian min buaipui ringawt a, a zahthlak bakah a inthlahrunawm bawk! Âpa pawhin a ngai tawh ang che, a damlo rei tawh si a, hrehawm a ti tawh ngawt ang."

     A thusawi tawplamah chuan lungchhe aw a tel a, a sawi zo hram ni berin a lang. A nu chuan chhang lovin ngâwi rengin a lo en kur ringawt a, zawi mûangin a nu bul aṭang chuan a rawn let leh a, a mittui chu chiang takin ka lo hmu a!

     Muani chu min thlah turin ka sawm a, Mawia te unau thawmhnaw leh zirlaibu te nen chuan kan bawr deuh dawn avangin min thlah ve mai bawk a.   Eitur  bakah damdawiin lama ken tur thil eng eng emaw kan lei nual avang chuan kan inphur bâwr phei viau a, thawmhnaw erawh an nei ṭha lutuk lem lo a, tlemte bak an keng lo a ni.

     In kan thlen chuan ka nu chu inbual zo chiah tih hriat takin a lo awm a, chaw a lo ei mawlh mawlh a. Ka pa chu a bulah a lo ṭhu a, thil mûk taka ngaihtuah  hmel a pu a. Muani chuan zan lama damdawiin kal ve a duh avangin ṭhu khawmûang lovin min hawsan leh nghal a, ka nu chuan Mawia te unau chu an rilṭam leh ṭam loh a lo zawt vat a, kei chu ka pa chuan min mitmei zauh a, an room lamah kan inzui lut ta thung a.

     "Mawia pa saw a dinhmun a ṭha lo viau mai a, i nu sawn riahpui a tum a, keini pawh chaw eikham lamah kan phei ve a ṭha ang. In va kalna chanchin han sawi teh le, ka rin aiin in rei phian a," ka pa chuan a ti a.

     Thil awmdan chu ka hrilh nghal a, Mawia nu-in min lo ṭawngkhumdan leh a fate a zu in tur la tura a tirhdan te ka hrilh a, Mawia'n a hnial avanga a vuakthu ka sawi chuan ka pa chu a lo thaw hak a.

     "Chutiang a nih leh lek phei chuan kan ngaihsak an ngai lehzual dawn a nih chu! Chawte han ei phawt ila, phei har lo ila a ṭha ang e," ka pa chuan tiin room aṭang chuan kan inzui chhuak leh ta a.

     Ka nu kal hnu chuan ka inbual a, chaw kan ei ve ta nghal a, chaw eikham chuan Mawia te unau nen ka pa rualin damdawiin lam kan pan ta nghal a. Kan tlanlai chuan Muani chu ka bia a, damdawiin lam pana kan kal mek thu chu ka hrilh a, a hman hun huna lo kal ve mai tura ka hrilh hnu chuan kan inbiakna chu kan titawp a.

     Damdawiin kan thlen chuan Mawia pa chu oxygen nen an lo thlunzawm leh ran tawh a, a fate hmel a hmuh chuan rawn meng lui hram hramin an hmuha chaklo tak anga lan a duh lo tih hriat takin a rawn nuih lui hram hram a. Mawia chuan thil awmzia a man thiam ve vek avangin a pa kut chu vawnsakin a bulah chuan a ṭhu tlat a, Siamsiami erawh chu a la nau lehzual deuh a, a pa awmdanah chuan ngaihṭhat loh nachâng a hre ve lo ni ngei tur a ni kan eitur ken chu eiin ke then lauh lauhin a ṭhu a, amah betu apiang chu fel deuh deuhin min chhâng hlawm a.


TLAIZAWNG PÂR
Sbk Pachuau

Hlawm li-na



     Muani leh a ṭhianpa an lo thlen hnu chuan damlo mutna bula awm ṭeuh chu a ṭha lo e tiin pawn lamah kan chhuak thâwl hlawm a, Siamsiami pawh ka hruaichhuak ve a, Mawia erawh chuan kan thlen aṭangin a pa kut a vawn chu a la thlah eih lo thung.

     Muani chuan Siamsiami chu an chhungkaw khawsak phung a zawt a, a la nâu deuh bawk nen sawi tur bik thliar lovin a nihna ang ang chuan a thiam ang tawkin a sawi vek mai a. Mawia kha chuan sawi vak a duh lo tih ka hria a, a sawi chhuah chin pawh loh theih loh chin a ni tih ka hrethiam a, a dinhmunin a lo zir bawk nen a la naupan ngaihtuahin a fingin a fel ka ti hle a ni.

      Zan dâr 9:00 pelh hret aṭang chuan Mawia pa thawhah lutuk chu a zia deuh a, oxygen erawh a thawk tihnawmna atan an la vuah reng thung a. Zan a rei deuh hnu chuan a zia chho ve ta deuh bawk nen ka pa chuan haw a rawt a, kan hawsan ta hlawm a. Mawia chuan a pa kalsan chu a hreh hle a, a tukah school kal ngei se kan duh avangin riahtir ve lovin kan hruai haw ta tho a, haw kawngtluan chuan a ngawi kar reng a, a nau erawh a ṭawng barh barh thung a.

     In kan thlen hnu chuan a tuka school kaltir kan tum avangin Mawia te unau school uniform chu nawhsak turin ka la chhuak a, a fai vak loh bakah a lo hlui tawh kher mai a. A tlai tawh deuh naa ka suksak ta tho a, ka tihrosak leh nghal vek bawk a, ka mut meuh chuan zan a rei viau tawh a ni.

     A tuk zîngah chuan Mawia te unau vangin nidanga ka thawh hun aia hma-in ka tho a, kan nula chu Mawia te ei duh zawng ang siam turin ka ti a, ka theih ang angin ka pui bawk a. An tiffin atan thil tuihnâi deuh paitîr ka duh avangin keimah ngeiin ka siamsak vek bawk a, an unau chuan chaw ka eitîr a, an eikham veleh an form chu ha-in school kal tur chuan an insiam a. Kei pawh chu intifai thuak thuakin ka inthlak a, anmahni thlah tur chuan ka inpeih chu a ni deuh der a.

     Scooty-in ka thlah dawn a ni tih a hriat chuan Siamsiami chu a phur hle a, hlim tih hriat tak mai hian a ṭawng barh barh reuh a.

     "Mary leh Ruati hi an paten motorin an thlah ziah a, midang ho hi bike leh scooty in an lo thlah ṭhin bawk a. Âpa hnenah schoola min hruai vena turin scooty lei ve tura ka tihin pawisa a nei si lova, ke hlirin kan kal bik ziah a, min thlah hi ka ṭhianten an hmuh chuan min  chhaih tawh bik miah lovang mawle!" a ti síam sîam a.

     "I ṭhiante chuan an chhaih ṭhin che a maw? Engvangin nge an chhaih che a?" ka lo ti a.

     "Aw, chhaih ṭhin e. 'I nu-in in pawisa zu in nan a hmang zo zel a, chuvangin ke hlirin schoolah in lo kal ṭhin' min ti a, ka kawr hak a hlui tawh avangin tuman min kawm ṭha duh ngai lo bawk a."

     Ka thinlung chu a ṭek sawkin ka hria a, naupangte zingah pawh inhmuhsitna a lo va nasa ve aw tiin ka ngaihtuah a. Ka nu leh pate hian kan unauva min zilhna ber ṭhin chu 'Tumah hmusit lo ula, tar leh upa zah ula, eng anga mi endawng pawh ni se in chunga thil ṭhalo titu an nih loh chuan pâwng huat ve ngawt lo ula, midangte ṭhat lohna ni lovin an ṭhatna chauh hmuh tum ṭhin ang che u' tih a ni a.  Chu chu ka naute nen kan ṭhanhnan tlat ka ti mai, midang sawiselna leh relna lam hi kan inchhûngah a ri ngai lo a ni.

     Chutianga Siamsiami lo titu te pawh chu zilhna thu ṭha dawng ngai lo an nih ka ring mai a, an khawsakpui te pawh ṭawngkam bungraw duhtui lo tak tak te an ni ang tih chu a hriat mai a, inchhûnga kan inenkawl dan leh ṭawngkam hmandan azirin pawnlamah pawh kan langchhuak fo ṭhin reng a ni si a.

     Mawia chu a ngâwi reng a, ka biak erawh chuan ṭha takin min chhâng a, ama thu chuan ṭawng a tum lem lova. A pa a ngaihtuah hle ang tih ka hria a, a duhdan chuan school pawh kal lova a pa bula awm reng kha a ni a. Mahse, school chawlh a ni ṭep tawh a, nihnih bak kal a ngai tawh dawn lova, a pa a zia leh tak deuhah chuan kal ngei se kan tih avangin kan kaltîr ta zawk a ni.

     An school kan thleng a, gate bulah chuan ka ding a, an chhuklâi chuan school compound chhûng aṭang chuan naupangho chuan mak tih hmel tak hian Mawia te unau chuan lo thlir ṭhap a. An bag chu akin gate-ah chuan an lut a, kal nghal mai lovin ka thlir zui reng a.

     Mawia kallai chu dingin a rawn lehhawi a, min rawn en chuan ka lo nuih var var a. A inher a, penhnih penthum vel a pen hnu chuan a rawn hawikîr leh a, muangchângin a rawn let leh a, a ngaihna hre lovin ka lo en reng ringawt a.

     "U Zualte, school ban hunah khawngaihin âpa hmu turin kan kal thei ang em?" Ka bul a rawn thlen rual chuan ka mita en kal chung chuan a ti a.

     "Thei tehreng mai! I pa bulah in lo awm ang a, office ban hunah ka lo kal ve ang a, ka rualin in haw ve dawn nia," ka tih chuan phur hmel takin a nau lo nghahna lam pan chuan a kal leh ta nghal a. An school awmna hi a pa awmna damdawiin nen a inhlat lutuk lem lova, school bana han kal nghal mai pawh chu a remchâng phian a ni.

     Tlai office banah chuan ka lo sawi lawk tawh angin Mawia te unau lam tur chuan damdawiin lamah ka kal a, Mawia pa chu kan nula-in a lo awmpui a, ka nu awmna ka zawh chuan inah inbual tura a haw thu a lo sawi a. Ka rin aiin Mawia pa chu ka hmu ṭha a, oxygen pawh an lo vuahsak tawh lova, Mawia chu a pa bulah chuan ṭhu-in a lo ti ti melh melh a, Siamsiami chu a pa sîrah chuan a lo mu kak a. Ka thlen hlim chuan a muhil emaw ka ti zawk a, mahse, ka ṭawng thawm a hriat chuan a rawn meng vat a, hlim hmel takin min lo nuih var var a.

    Kan haw hnu chuan Siamsiami chu ka bual a, Mawia erawh chu amahin a inbual thung a. An form a hlui tawh bakah an chhin dun tawh em avangin kan haw lamin an form thar tur kan lei nghal a, an pheikhawk pawh a chhiat tawh avangin a thlakna tur kan lei nghal bawk a. Siamsiami chu a thil thar neih chuan a tihlim hle a, a au deuh chul reng a, Mawia erawh a ze pângngaitë-in a cool leh pek hle a. A thiam ang tawka lawmthu min hrilhin a inthlahrunzia chu a ṭawngkamah a lang reng a, mittui tling piau chungah lawmthu min hrilh chuan keimah taka pawh chu ka hnuk a ulh ṭeuh mai a, mualpho ka hlauh avangin thildang ka sawipui ta ringawt a.
     A tukah chuan form kawr leh pheikhawk thar nen phur takin an insiam a, kekawr leh pawnfen erawh chu an la ṭhui hman loh avangin an neihsa a hlui chu an inbel leh a. Siamsiami chuan lungawi lo takin a pawnfen chu a sawisel a, Mawia chuan a lo khap vat a.

     "Ka form hi a hlui tawh lutuk a, ka ṭhiante pawhin min chhaih phah ziah a, ka ning tawh alawm! School chawlh hmaa pawnfen thar fen ve ka chak tawh alawm," men deuh piai chungin Siamsiami chuan a ti a.

     "U Zualte, ka nau hi a la á lutuk a, min hrethiam hram dawn nia aw! Ka pa damlohna te hi a hrethiam lo emaw tih mai turin a awm ṭhin a, hrehawm ka ti thei lutuk! Keimah bak enkawltu tur a nei bawk si lova, tihngaihna pawh ka hre ṭhin lo a ni," puitling ṭawng ni mai awm hian Mawia chuan a nau awmdan avang chuan thuphâ a lo châwi vat a.

     "Ka hrethiam alawm Mawia, engmah inthlahrunna tur a awm lo a nia. Chuan, i fel ka ti lutuk a nia aw.... i pa damdawiin awm lo chhuah hunah pawh i pa tân i tangkâi hle dawn a ni tih ka hria a ni. Buaina leh harsatna i nei a nih chuan engmah min hrilh hreh lo la, duh leh mamawh i neih pawhin min hrilh zel dawn nia aw?" Ka tih chuan a lû chu a bu nghauh a, ṭawngka erawh chuan min chhâng lem lova.

     An school thleng ka thlah leh a, vawiin chu Christmas hmaa an kal hnuhnun berna tur a nih avangin lehkhabu pawh keng lovin advance christmas an hmang dawn a, nidang zawng aiin an bâng hma deuh dawn a ni.

     Ka haw a, office kal tura ka insiam lai chuan ka nu-in min rawn bia a, Mawia pa a chauh zual deuh thu min rawn hrilh a, ka pa'n a phone a chhan theih loh avangin hrilh nghal turin min ti a, ani pawh office kal tura a lo insiam peih diam tawh vangin ka hrilh veleh chuan damdawiin lam panin a chhuak nghal a. Kei erawh chu office kal hma ngei ngei ka ngaih avangin office lam panin rilru bet lo takin ka tlan ta thung a.

     Rei pawh ka la awm hman lo tihah ka pa chuan min rawn bia a, Mawia pa dinhmun chu a ṭha lo tak zet a ni tih a rawn sawi a. Kei pawh chu office aṭanga hawa Mawia te unau an school aṭanga hruaia damdawiin lama kal nghal turin min ti a, kan pû bula thil awmdan ka hrilh hnu chuan hmanhmawh takin Mawia te office lam pan  chuan ka tlan ta nghal a.

     Mawia chuan chutia an ban hun hmaa ka hruai chhuak ta chu mak a ti deuh a, a hmêlah hlauhthawnna a lo lang a, scooty-a a lawn tur chu tawpin min en a, a mitah chuan lungngaihna thuk tak hmu-in ka inhria a.

     "U Zualte, âpa a ṭha vak lo tiraw?" Zawi sapin min zawt a.

     Chhan mai ngaihna ka hre lova, engtianga han sawi tur nge tih ka hrethiam lova, chutianga naupangtê hmaa sawi tur haihchhama ka awm chu hrehawm ka ti a, sawi mai tur lah chu ka hre der mai si lova. Ka ngawih reng avang chuan Mawia chuan a zawhna chu chhan ngai lovin a dik  ni tih hrethiam ni awm takin ngâwi rengi  scooty-ah chuan a lâwn a, tumah ṭawng tawh lovin ka tlanpui ta nghal a.

     Damdawiin kan thlen chuan a lo ṭha lo hle a, doctor leh nurse te chuan an lo buaipui mek a. Mawia chuan ka kut chu a hmer nghet hle a, a khur dar dar a ni tih chu ka hre thei a, han hnem emaw han thlamuan vak ngaihna ka hriat mai loh avangin ngawi reng chuan a kut chu ka lo humlet sak ve ngawt ngawt a.

     Doctor leh nurse pakhat chu station lamah an phei a, nurse pakhatin Mawia pa chu a la dinchilh thung a. Siamsiami chu a pa mutna bulah chuan han kal hnaiin a pa che lo châng lova mu reng chu a han vuan a, a muhil emaw a ti a nih ka lo ring ve ngawt a!

     "Âpa, form thar kan nei a, u Zualtei'n min leisak a. Mahse, pawnfen chu an la ṭhui loh avangin a hlui ka fêng a, lo en mah la, ka pheikhawk pawh hi a thar a nia," a ti reuh a. A pa chu a chet tak miah loh avangin a muhilah ngaiin a sawi vel a, a bula nurse lo ding chuan khap pawh tum lovin a lo en reng ringawt a, keini ho pawh chuan tumah ṭawng tum lovin Siamsiami che vel chu ngâwi rengin kan lo en hlawm a.

     "Âpa, ka form thar hi i hmu duh lo em ni? Tinge i muthilh der tlat a? I mut a chhuah viau chuan ka form thar i en zawhah i muhil leh dawn nia." A pa engmah hre lova mu zawi reng chu a sawi che dat dat a.

     Ka nu chuan Siamsiami chu va kuahin, "Bawihte, i pa kha a chau deuh a, tibuai rih lo lawk ang u aw. Nakinah a lo harh hunah i form thar chu i la entîr dawn nia," tiin a kaisawn ta nghal a, ka nu aw chu a lawi deuh a, kei pawhin ka mittui ka dang zo meuh lo chu a ni e.

     Damdawiin kan thlen aṭanga rei lutuk lovah chuan Mawia pa chu chatthla fel ta a, ka nu chuan râwl chhuahin a ṭah a, kei erawh ṭapchhuak thei lovin ka mittui a dir zawih zawih thung a. A thi-a ber chu ka hrechiang lova, han ṭah vak na chhan tur a awm lem lova, Mawia te unau ka lainat lutuk avanga ṭap chu ka ni ber zawk a. Mawia chuan ka kut a chelh chu a thlah eih lova, a mittui chu hru-in a khât tawkin a pa chu a ko leh sap ṭhin a.


TLAIZAWNG PÂR
Sbk Pachuau

Hlawm nga-na



     Mawia te in chu a awngrawp tawh ang reng a, mi tam dawl zo chi a nih loh avangin ka pa chuan Mawia nu hnenah kan ina Mawia pa ruang chu lak a dil a, ani chuan awlsam lutukin a lo remti hmiah a, kan in lamah kan la phei ta a.

     Mawia chu ka lainat kher mai! Ṭawng lovin ngâwi rengin a pa ruang bulah chuan a ṭhu ran a, naupangtê mah ni se a rilru a puitling a, chutih rualin a innghahna ve ber a pa-in a boralsan ta si a, pate ngai rûal lek an la ni a bawk si a, an hun lo la kal leh zel tur chu ka ngaihtuah ngam lo zawk a ni.

     Mawia nau Siamsiami chu mi mittui titla tamtu ber a ni a, chutia che lova a pa mu reng mai chu a hrethiam thei tlat lova. A pa chu a 'thi tawh' a ni tia kan hrilh pawhin engah mah ngai lo ang maiin kaihthawh mai tumin a au leh ṭhin a, a u-in a khap chung pawhin awmzia a awm thei meuh lova.

     "Âpa hi a va han muhil rei tawh em em! Chhun aṭang khan a la muhil char char a nia, engtikah nge a lo harh ang le?" a ti niah niah a, tumah chhâng thei kan awm lova, kan mittui kan hru mawlh mawlh hlawm ringawt mai a ni.

     Tlaivarpui a nih hnu-in a tukah chuan Mawia pa chu kan vuiliam ta a, Mawia te unau hmel ka en apiangin ka lainat lutuk chu ka mittui a sûr leh zung zung zel a, ka insûm thei ngang ṭhin lo a ni.

     Tlailamah chuan inlêng kan la nei neuh neuh reng a, Muani te nena kan lo ti ti ho lai chuan ka nu-in min rawn au a, Muani te chu kalsanin ka nu awmna lam chu ka pan nghal a.

     "Mawia leh Siamsiami kan hmu mai lova, an awmna i hria em?" ka nu chuan a bul ka thlen rual chuan min zawt nghal a.

     "Ka room lamahte in en tawh em?"

     "En vek tawh! Khawi hmunah mah hmuh tur an awm lo a ni."

     Mawia nu kha zu nam phual chungin a lo kal ve a, a fate pawh a ruala haw ve tura a sawm tak kha mawle! Mawia khan a hnial a, an kalsawnsan tak daih avang khan ngaihṭha takin ka lo awm zui mai a, ka ngaihtuah chiang a, a nu haw hnu khan ka hmuh awm rêng rêng ka hre lova, hlauhthawnna nasa lutuk tak mai chu keimahah a rawn awm nghal a.

      Ka nu nen chuan kan phî buai ta nghal chûk chûk a, ka pa-in an in lama va en phawt mai ṭhaa a hriat avangin Muani chu sawmin Mawia te in lam pan chuan kan tlan ta nghal a. Kan va thlen chuan a nu chu rui tih hriat takin a lo meng leh phiai tawh a, Mawia te awmna kan zawh chuan a hriat loh thu-in min chhâng mai a.

      "En teh, khawiah emaw i tîr a nih pawhin a pawi kan ti lo. Mahse, an lo haw hunah kan hnenah kan hruai leh duh a, khawngaihin kan lo nghak ang chu?" ka ti a.

     "An awmna ka hre bik lo ka tih chu mawle! In hnena awm an ni a, engtin nge an awmna in hriat loh theih zawk? In va ngaihsak awm lo ve!" min tilet ta erh a.

     Muani chuan han chhan mai a tum a, ka lo khap vat a. A chhan chu, ani chu a insûm leh dawn miah lova, a ri leh phawng phawng mai dawn a, thil awmdan a buai zual ka hlauh avangin keima'n zawldawh deuha dawr ka tum a ni.

     "Ni e, kan thiam loh a ni e. Inlêng an la awm neuh neuh a, kan lo ngaihsak tawk lo a ni e. Hetah an lo haw lo tak tak a nih chuan kan kal leh mai ang e, kan rawn tibuai che a, min lo hrethiam dawn nia," a dam thei ang ber chuan ka ti a.

      Chutia ṭawngkam dam thlapa ka biak vang chuan Mawia nu chuan min en vang vang a, min endan erawh a dang ta deuh a, a hmaa rum taka min en ang kha ni lovin rilru dang daih pu-in a ni min en a ni.

     "Khawnge an kal ang tih ngaihdan pawh ka nei lo, khawiah mah an lêng ngai lova, ṭhian an kawm ngai bawk si lova, an kalna awm ang tur pawh ka ring chhin thiam lo a ni," pangngai tak chuan a ti ve ta a.

     "Kan kal phawt ang e, inah pawh an lo awm leh reng tawh mai thei a, kan va haw phawt ang e," ka ti a, kan chhuak ta nghal a.

     An kawt stepa kan kal tawh hnu chuan min rawn au leh a, kan ṭhiandun chuan kan hawithla a, step tir lam rapin a lo ding sawi ṭai a.

    "Englo..ih...ka ngaihtuah a, a pa thlanah an kal a ni mai lo maw ka ti deuh a!"

     Ka harh chhuak zawk a, engtin nge a hma pawh khan ngaihtuah nachâng ka lo hriat miah loh le! Hmanhmawh takin thlanmual lam pan chuan kan tlan ta nghal a.

      Mawia nu lo rindan ang chiah chuan Mawia te unâu chu a pa thlanah chuan an lo awm a, a thlan an vurna lei chhun pawnah chuan an lo ṭhudun ral a, Mawia chuan a pa hming ziahna cross phun chu a lo vuan ran bawk a.

     Mawia pa thlan bulah chuan Tlaizawng kung hi a ding a, par a chhuah vanglâi a ni bawk a, a mawi kher mai a, lungngaihna-in keimahni-ah  thla zâr lo se la chuan a par mawi tak hnuaia han ṭhut vel ringawt pawh chu nuam a tlingin a rinawm hial a ni.

     Kan va kal hnaih deuh chuan an ṭawng ri chu kan hre thei a, anni erawh chuan min hnungchhawn zawnga ṭhu an nih avangin kan awm tih pawh an hre lo niin a lang a, an unau chuan an ti ti melh melh a.

     "Âpa chu hrehawm a ti ngawt ang, leihnuaiah an phum daih sia, a thaw a pik ngawt ang tiraw?" Siamsiami chuan a ti a.

     "Engmah a hre tawh hleinem, a mu tawp ang a, hrehawm pawh engmah a hre tawh dawn lo alawm! A thawhah pawh kha a awm tawh lovang a, tunah chuan Pathian bulah dam deuhin a awm tawh dawn tih u Zualtei'n a sawi vek tawh kha," Mawia chuan a ti malh malh a.

     "Nih leh ânu bulah kan awm leh tawh dawn tihna em ni? Kei chu u Zualtei te bulah hian awm reng ka chak ê, an fel si, an in a nuam bawk si. Chubakah min duat a, eitur an nei tui thei bawk sia, scooty-in schoolah min thlah ṭhin bawk sia, âpa a awm tawh si lova, an bula awm reng hi ka duh."

     "Kan chhûngte pawh an ni lova, âpa sawi ang khan kan tân chuan 'Vantirhkoh' an ni a. Mahse, chuuvang ngawt chuan an bulah kan awm reng thei tihna a ni lo a nia aw. Ânu-in a bula awm tura min tih leh hun hunah kan haw a ngai ang, midang tibuai turin midang hnenah kan awm reng thei lo a ni."

     "Ânu bula awm chu ka peih tawh lo, âpa a awm tawh dawn si lova, a tel lo chuan ka awm duh teuh lo mai! Kei chu u Zualtei te bulah ka awm char char dawn."

     "Siamsiam, midang tibuaitu nih loh tur âpa'n a tih ṭhin kha i hre tawh lo em ni? Fel mah se an bulah kan awm reng thei lo a, ânu bula kan awm a ngai dawn alawm," Mawia chuan a ti a.

     Siamsiami chuan, "Ânu bula awm ka duh tawh lo, min hau reng a, min vuak a hrat bawk si! Bakah kha pa kha a awm ve reng zel a, ka bula mut a tum leh ka hlau alawm, kei chu ka haw duh tawh lo hrim hrim," a ti tlat a. A u-in thil nihdan a hrilhfiah ve ngial pawh chuan a ṭanna ngaiah a ṭang ve fan a.

     "A-u, christmas-ah barbie leh kawrthar ka nei thei lovang tiraw? Nang pawh kawrthar leh i silai awh deuh ang kha i nei thei miah lovang, âpa khan min leisak a tum a sin le!  Âpa a awm tawh si lova, ânu chuan min leisak duh leh awm si lova, kei chu christmas hi lo thleng thei lo se ka ti ê!" Siamsiami chuan a ti niah niah a.

     "Pathianin min pek chuan kan nei ang a, kan neih loh pawhin thinrim loh tur aw, âpa'n mahni neih ang anga lungawi thiamte hi vanram kâi tur an ni tiin min hrilh kha."

     Mawia chuan a nau chu a thiam ang tawkin a hnem a, naupang ve ta chu reilotê-ah ani pawh chu a ṭap ve ta a.

    "Âpa, Siamsiami nen kan la ngâi che asin, tinge min kalsan daih a? I tello chuan ina haw kan hreh lutuk tih pawh i hriat vek kha, lo tho leh la, kan bulah lo awm leh rawh."

     Ka mittui chu ka dang zo leh ta lova, Muani pawh a dang chuang lo! Kan pahnih chuan kan inhru mawlh mawlh a, Mawia chu kan thawm hria-in a rawn  hawi a, min hmuh takah chuan a mittui chu hrufai sawk sawkin a dingchhuak nghal a.

     "U Zualte, kan kalna tur sawi lova kan chhuah daih avangin tihpalh aw! Hrilh che kha ka tum a, mahse, ka nau hi amahin a lo va kal daih a, ka ngaihtuah si a, ka zui ta daih a."

     "A pawi hleinem, hei in awmna kan hre tawh tho alawm. Khua a tlai tawh a, i pite'n an ngaihtuah deuh che u a, kan haw tawh mai dawn em ni ang?" ka lo ti thuai a.

     "U Zualte, ânu bula haw ka duh rih lo a nia aw!" Siamsiami chuan a lo ti reuh a.

     "Kan bulah in lo haw dawn alawm, hmun danga in awm kan phal hleinem. I u nen kan bulah in awm rih dawn alawm, tunah chuan haw phawt ang u aw?" ka tih chuan phur deuhin a kal ta nghal a, a hnungah chuan kan zui ve ta hlawm a.

     Inlêng kan la nei zeuh zeuh reng a, Mawia te chu school an chawlh tawh avangin inah a pi hovin an lo awm ṭhin a, ka naute pahnih an zirna hmun aṭangin an lo haw chho tawh bawk a, khawhar lo takin an awm thei a, kei leh ka pa erawh office lamah kan liam nitin thung a.

     Ka bialpa Tluangtea a rawn haw chho tawh bawk a, zan lamah chuan khêl lovin a rawn lêng leh tawh a, Mawia te unau dinhmun chiang taka ka hrilh tawh avangin ani pawh chuan a ngaihsak êm êm a, a theih ang angin a duat ve a, Mawia te unau pawhin an ngaina ve thuai reng a ni.

     Zankhat chu heater aiin sitting roomah kan ṭhu laih a, Mawia te unau mut hnu chuan an chanchin chu kan sawi zui a.

 .  "Vawiin khan Mawia nu a lo kal a, a fate rawn hruai a tum a. Siamsiami a lo ṭang kawh nasa mai si a, a hruai haw thei ta lova, lo kal leh a tum thu sawiin a haw leh ta a, eng emaw tak kan tih a ngai dawn niin a lang!"  Ka nu chuan a ti a, kan lo phawk hra hlawm a.

    "Dan ang thlapa in kawl theih nan Social welfare lamah thil in tihfel vat a ngai a nih chu! An chhungkaw dinhmun enin thil harsa a awm ka ring lem lova, in tifel thuai mai ang. Annu a ni ve miau bawk si a, a fate chungah chuan thuneihna a nei ve bawk si a, chuvangin, a rang lama in tihfel loh chuan a rawn chuhpui leh ngei dawn che u a, naupang duh lo chung a hruai ang tih a hlauhawm ve thei tlat a ni," Tluanga chuan a lo ti a.

     Ka pa chuan Tluanga thil sawi chu a ngaihven hle a, a tukah chuan tih nghal rum rum a duhthu chu a sawi nghal a.

     "Kan dinhmun a ṭhatna pakhat a awm a, Mawia te hi tuna a nu fahrin an ni lo hlauh a! Kan tân thiltih a awlsam phah ngeiin ka ring," ka nu-in a tih chuan mak kan lo ti hlawm hle a.

     "Mawia pa a ṭawng peih deuh lai khan an chhungkaw chanchin min hrilh nual a, han sawichhuahna hun remchâng a awm mai loh avangin ka lo la uṭawk tûr vawn ta mai a ni. I pa erawh hi chu ka hrilh tawh a, midang ho hi chuan in la hre kher lovang," ka nu bawk chuan a rawn ti leh a.

     "Chutiang a nihte chuan kan hnena an awm dal thei an awm miah lo tihna a nih chu! Social welfare lama kal kher pawh a ngai dawn em ni?" Ka nau Tetei chuan a lo ti a.

     "Ngai tho e. A chhan chu, Mawia nu hi fing leh sual tak a lo nih phei chuan a pasala fate an nihna aṭangin a chuh ve thei tlat a, ama pawm seilen ang an nihna lai a awm ve dawn avangin chumi chângchawi chuan a sawibuai ve thei tlat a ni," Tluanga chuan a lo ti vat a.

     "Ni e, nakin lehzelah pawh kan buai lohna turin engkim dan ang thlapa kan tihfel chu a ṭha ber ang. I u Tluanga hian a theih leh min pui se la, keini zawng mahni thawhna lam thil bak engmah hriat kan neih ve loh hi, office chawlh a ni mai tawh dawn a, a rang lama tih nghal chu a fuh ber ang," ka pa chuan a lo ti ve a, Tluanga nen chuan hmalakdan tur an sawi zui nghal a, a tuka office lama lo ngaihven a tum thu Tluanga'n a sawi chuan engkim a tluang vek turah ka lo ngai nghal hmiah a.


TLAIZAWNG PÂR
Sbk Pachuau

Hlawm rukna



     Ka nu sawi hmangin Mawia nu hi Siamsiami pian hnu lawkah thluaka khawsikpui lut vangin a boral a, an nupa hian vua leh vang nei lutuk lo, vanlâia tla kan tih ang ve ve hi an ni awm e. Mawia pa chuan tumah belh tur a neih lem loh avangin amahin a fate chu a enkawl chho ta a, pa fel tak leh Pathiam ṭihmi a nih avangin mi khawngaih pawh an hlawh hle a, a hnathawh hlanin an ṭhenawmte ho hian a fate chu an lo awmsak mai ṭhin a ni.

     Pa taima leh themthiam tak, Pathian ṭihmi tak a nih vangin mi rawih a hlawh hle a, an pafa ei tur na na na chu a thawkchhuak ve hneh hle a, Mawia school lut rual a lo nih chuan school ṭha takah a dah ve thei hial nghe nghe a ni.

     Tuna Mawia nu lo ni ta hi an kawmchhakte inhnuaiah an rawn awm ve a, an awm tirh phat aṭangin Mawia pa hi a kherh nghal viau a ni awm e! Mawia pa hian a lo ngaihven tehchiam lova, nupui neih lam a lo ngaihtuah lo bawk nen a lo uksak lem lo viau a ni. Mahse, hmeichhe zakthei lo tawh na lailêngin a duhtawka midang mitmei vêng hauh lova a lenchilh tak tlut tlutah chuan ṭang zo ta lovin an inawmchilh ta nge nge a ni.

     Mawia te unau faa pawm thei lo leh hmangaihpui thei lotu chu neih a tum loh thu a sawi avangin a fate chu hmangaih leh duat awm takin a buaipui ṭhin a, chutia rawn duat viautu chu naupang pawhin an lo ngaina ve mai a, chu chu a hmuhin Mawia pa chuan a fate hmangaihtu nia ngaiin a nei a ni pakhat a. A fate hmakhua a ngaih avangin zirna ṭhaah a la dah zui zel a, Siamsiami pawh school kal rual a lo nih chuan a u luhna schoolah a dah ve a, lehkha thiam thei tak an nih avangin zirtirtute duhsak an hlawh hle a, Mawia phei chu a nungchangin a lo zir bawk nen fak a hlawh thei hle a ni.

     Hun eng emaw chen chu an hlim tlâng ve viau mai a, Mawia pa a damloh tak fo hnu-ah erawh an boruak a dang chho ta tial tial thung a. Hna a thawh ṭhat theih tak loh avangin an khawsak a harsa chho a, duhtawka sum hman tur a awm tak lohah chuan Mawia te nu chu a zia a dang chho ta telh telh a. Chhungkaw khawsak harsatna chu chhuanlama hmangin thil zuar turin a chhuak ṭhin a, a rei deuh tak hnu chuan zu rim a nam haw ta zauh zauh mai a. Mawia pa-in a sawisel lah chuan a thil zawrhnaa a chauh deuh ṭhin avangin sil damdawi atân tlemte chauh a in ṭhin thu sawiin a sim phah chuang der lova, a rei tial tiala rui chhe tawka haw ṭum a thleng tam ta tial tial a, an inchhung boruak chu a pik ta tawlh tawlh mai a ni.

     Chutia a thawkchhuaktu berin a thawhchhuah zu inna atan a hman tak zel avang chuan an inluah nuam tak pawh chu luahzui thei lovin man man zawka luah tur an hmuhah chuan an insawn ta nge nge a, tuk-zan ṭha an nei thei ta meuh lova, anpa awm lai reng pawhin naupang chu a hau hreh ta lova,  a hrawkin kut hial a thlak châng a tam ta a. Mawia pa lah eng han ti thei a ni tawh si lova, rilru hah takin a awm a, chu chuan a hriselna a khawih leh si a, damdawiinah a lut ta zut mai a ni.

     Khatia an han inchenchilh takah khan Mawia pa chu ringtu ṭha tak a nih avangin Pathian hriatpuina ngeia inneih a duh a, pastor hmaah kutsuihin an innei ve thlap a. Pathianin a zawm tawh chu ani mihring ve mai chuan ṭhen a duh lo bur mai bawk si a, an ṭhenawm hnaivai hovin ṭhen mai tura an tih pawhin a ṭanna ngaiah a ṭang ve tlat mai a, a fate thlavâng hauh erawh a tina ngang thung.

     Chhungkaw nu ber chu a chetdan a nu tial tial a, ngaihzâwng nei ang hialin a thang ta a, zu lah chu a in nasa tawlh tawlh a, hna pawh thawk peih lova ina a mut nilen tak mai mai chang a tam ta tial tial mai a. Pa ber damdawiinah an dah lut zut reng mai bawk nen Mawiate unau tan chuan khua a vâr lo tak zet a, a pa awm loh apiangin vuak an tuar ziah bawk si nen anni naupang mai tan chuan a pa tel lova ina awm chu hremhmun temlawkna a ni ber a. Mawia hi a fin reuh em avangin a pa rilru tihhah zual a hlau a, engmah a sawi duh ngai lova, a nau erawh a la a ve ang reng a, a pa-in a zawh chuan engmah zep lovin a hrilh ta vek a, a damdawiin chhuah rualin a nupui chu a na takin a kamkhat ve ta a, tlem chuan a tim ve phah deuh a ni awm e.

     A natna a nasat tawh avangin damdawiin lamah bawk an lut leh a, inenkawlna tur pawisa an nei lo bawk nen Mawia pa rilru chu a hah zual hle a, chu chuan a tichau zual a, a tla rawk rawk mai a, a fate pahnih vangin a intipachang hram hram zawk a lo ni a. Ka nu-in Mawia te chhungkaw chanchin a sawi chhûng zawng chuan rilru pik churh leh hnukulh ṭeuhin ka lo ngaithla tluan zak a, ka mittui chu ka inrin hman miah lohin ka biangah a rawn baw zawih mai a ni.

    Office chawlh a nih zui mai avangin Social welfare lama kan thil tih pawh bawhzui viau ngaihna a awm rih lova, annu dik tak a nih lohna changchawiin hruai tura a lo kal leh pawhin kan lo ṭang na ngam ve deuh a, naupangin an lo duh lo bawk nen beidawngin a haw leh ta a.

     Mawia te unau thawmhnaw leisak turin Tluanga nen bazarah kan hruai a, an duhzawng leh itzawng nia kan hriat chu kan lei kimsak thawkhat viau a. Tluanga pawhin ka remti lo chung pawisa a hmangral hnem viau-in ka hria a, an toys leh thawmhnaw manah khan kei aiin a pawisa a phawrh tam zawk tlat a ni.

     Thlan cheina turte kan lei leh hnu chuan thingpui dawrah kan chawlhpui a, Siamsiami hlim lutuk chu a ṭawng bial reng a, a thilsawi nuihzatthlak deuh chu kan lo nuihpui thung a, Mawia erawh a ze ngaite-in a ṭawng tam leh lo pek hle a, kan biakin ṭha tak leh fel takin min chhâng a, a bak chu ama thua han ṭaqng vak a nei lo a ni.

     Kan haw kawngah Mawia nu leh an ina mipa lo awm ve kha bazar lampana an lo kaldun kan hmu a, Tluanga chu ka kawhhmuh a, an lo kalna zawn kan thlen chuan a motor chu dintîr a tum uk a. Mahse, kan hmung lamah motor dang a rawn tlan ve avangin ding lovin kan tlan tlang ta zawk a, motor darthlalang aṭang chuan Mawia'n anute a thlirzui vang vang chu ka hmu thei a, eng rilru pu-a enzui nge ni ang tiin ka lo ngaihtuah a.

     Urlawkni tlaiah chuan Mawia pa thlan chei turin kan chhûng kal a, Tluanga leh Muani an lo tel ve bawk a, kan ri ve laih laih a. Kan chei zawh chuan a lang mawi ve hle a, a mawina belhchhah turin thlan bula ding tlaizawng kung chuan a pâr mawi tak chu a chhuah vul chûk mai bawk nen a lang nalh tak zet a ni. Thla te kan la a, Mawia te unau chu kan hmehsak mawlh mawlh hlawm a. Siamsiami'n a pa thlan kan chei mawi a tihzia a sawilai chuan Mawia erawh a pa hming inziak chu en ngar chungin a ding ngâwi reng a.

     "Âpi, âpa kha vanramah a awm tawh tak tak ang em?" rei tawk tak ngâwi renga a awm hnu chuan ka nu chu a zawt a.

     "Awm tawh e a! I pa chu Pathian ringtu a ni a, vanramah a awmna turin hmun an lo siam felsak vek tawh a. Keini pawh fel tak leh Pathian duhzawng anga kan awm chuan i pa awmna-ah chuan kan la kal vek dawn alawm," ka nu chuan a lo ti a.

     Ka pa-in ṭawngṭaina a neih zawh chuan kan haw ta nghal a, in kan thlen chuan Mawia chuan an mutna roomah min hruai lut a, inthlahrung tak leh ṭul ti bawk siin thil leina min dil a.

     "Eng leina tur nge ni Mawia?"

     "Ih...ka colour kha schoolah ka ṭhianten min hmansak a, min pe let leh duh lova, min neihsak daih a. Tunah hian ka mamawh lutuk a, khawngaihin a leina tur min lo pe la, ka theih veleh ka rul leh dawn che nia."

     "Khawiah nge i colour duh ang chu an zawrh?"

     "Kan in chhak kawngpui kawn lai taka dawr lianah khan an zuar a."

     "A nih chuan lo kal la, ka va leipui dawn che nia," ka tih chuan phur zetin min zui nghal a, Siamsiami lo kal ve tum chu a piin bual a tum avangin kan hruai ve ta lova, kan pahnih chuan a dawr sawina lam pan chuan kan inphur phei ta nghal a.

 ..   Zanah kan chhûngin kan inkhawm a, inkhawm banah keini chu kan haw nghal a, Siamsiami chuan a pi zaikhawmnaa kal a zui thung a. In kan thlen hnu chuan Mawia chu room lamah a inkhung nghal a, ka ngaih ṭha lo deuhin ka va en chuan khunkhan zetin thil a lo ziak mawlh mawlh a, Tluanga a rawn thlen tawh avangin room chhûnga lut ta lo chuan ka letsan leh ta a.

     Ka nu leh Siamsiami lo haw hnu lawkah ka pa pawh a lo haw ve a, Tetei leh a ṭhiante chu kan ina âr kang turin an rawn inzuilut diah diah bawk a. Kan te ber Bawihpuia erawh a ṭhiante inkhawm bana kan hmuh bak kha chu a la bo ta vang vang thung a, ani hi chu ṭhian a lengvak peih ve deuh a, inah hian a awm hman meuh lo a ni ber e.

     Mawia te unau mut hnu chuan an dawhthlak tura kan lei chu an mutna bulah chuan kan dahsak a, zînga an thawh huna an hmuh nghal mai theih turin kan dah a, Siamsiami hlimdan tur chu hmuthiam lawkin ka inhria a, a ri leh chel dawn tih pawh ka hria a ni.

      Ka naute thilsiam chu kan eipui ve a, thil kan eihnu reivak lovah chuan Tluanga chu haw tumin a ding a, a motor awmna thlenga thlah tura min tih chuan inkai rial chungin a motor hunna chu kan pandun ta a.

       A motor dahna kan thlen chuan min amah si chetin min kuahbet a, duhthawh lutukin min fawp nghal ngawng ngawng a, kei pawh chuan uar takin ka lo chhânglet ve nghal a. Hunthawl hi kan nei lo dun êm ëm a, office kal loh leh inah ka buai ve a, ani lah fapa mal a lo ni a, zirna avangin hmundangah a awmbo reng a, a lo haw ve chhun hi chuan a nu hian a thlahlel ve ṭhin bawk nen a chhuak vak lutuk ngai bik lova. Hetia zan lama kan ina a rawn kala kan inhmuh bak hi chu hmundangah kan inhmu ngai meuh lo a ni.
 
      Rei ngial kan infawh hnu chuan kan inthlah ta hram a, a taksa khauh ṭang mai ngheng chuan min kuah hlu hlu a, a  rim pa tak chu ka hip vang vang a.

     "Hetia i taksa nghenga din ringawt pawh hi ka thlahlel a, hun thawl lah chu kan nei lo dun nasa mai si a, ka training chhuah veleh inneih nghal vat ka duh ang," ka beng bulah chuan a ti thawp sut a, ka lo nui hak a.

     "I training zawh veleh te chuan a chi nang, hnate i zawmfel phawt ang a, muangchangin kan la ti ang chu."

     "Teuh lo mai! Tunah pawh duh tawha muangchânga tihte i lo sawi le! A tbeih veleh kan innei ang ka tih chuan chu chu thu tawp a ni." a ti hmuk a.

      "Engtikah nge ka laka intithunei taka i awm hi i bansan ang le?" ka tih chuan a nui nghawr dat a.

     "Ka nupui i nih hunahte chuan ka la sim mahna!"

  .   Kan infawp leh vang vang a, a motorah chuan lutin a tlanliam thleng ka thlir a, a lan theih loh hnu chuan ka lut ta nghal a.

TLAIZAWNG PÂR
Sbk Pachuau

Hlawm sarihna




     Ka lo rinlawk dan ang chiahin ka muhil lai chu Siamsiami au chul ri chuan min tiharh a, ka muhil leh thei tawh dawn chuang lo tih ka hriat avangin ka tho ta nghal a. Choka dawhkanah chuan an dawhthlak velte chu an lo chapdarh niai a, Siamsiami chuan barbie leh tea-set te chu khalh ber tur hre lo niawm takin a ken chhawk chhen hlawm a. Mawia pawh chuan a AK-47 lem dawhthlak chu lungawi hmel takin a lo buaipui ve chat chat a, hmun hran hran chu tinkualin a'n siai leh vang vang ṭhin a, a hlim hmel ve hle a ni. Ka nu chu an bulah dingin a lo rikpui ve chul a, Siamsiami nen chuan an inkhuallem titih chu a ni ber a.

     Ka naute pahnih an lo thawh hnu chuan Mawia chuan a silai kenlai chu dahin an mutna room lamah a lut ta tharh a, a lo chhuah leh chuan paper hi inthuah ṭânin a rawn kengchhuak a. Ka pa an room lama la awm chu va kaichhuakin choka lamah chuan a rawn kailut a, a chetdan chu makti ang reng takin kan lo en hâ hlawm a.

     A paper ken chu min semkual ta hlawm a, ka'n en chuan ka lem a ziak a lo ni a. Midang ho pawh chu an lem ṭheuh ziahsakin chung chu min sem hlawm a lo ni a, a nachâng a hriatna hrim hrim chu mak ka ti hle a. A hma tlaia inthlahrung tak chunga colour leina min lo dil pawh kha hei vang chiah hi a lo nih dawn hi ka ti rilru a.

     "Ka nau nen hian thil min tihsak hnem si a, engmah pek ve tur che u kan nei bawk si lova, ka thiam ang tawkin in lem ka ziak ta ringawt a. Ang lo hlawm hle mah se ka theihtawp chhuaha ka ziah a ni a, kha kha kan unau hnen aṭanga christmas thilpek angah min lo ngaih sak mai dawn nia," Mawia chuan a ti a.

     Ka nu chuan Mawia chu a kuah a, "Bawiha, engtin nge hetiang tih nachâng i hriat zawk a? Thilpek ka dawn tawhah chuan a la ṭha ber a ni, hetiang tluka thilpek hlu hi ka la dawng ngai miah lo, kan lawm lutuk ringawt! I ziak thiamin min ziak ang hlawm em em mai lehnghal a, thilpek ropui tak a nih hi!" hnukulh ṭeuhin a ti a.

     Ka nu sawi ang chuan naupang ziahah si chuan kan lem a ziah chu a ang hlawm hle a, ka pa phei chu a ziak ang lehzual a, kan vai mai chuan kan lungawi tlangin kan hlimpui hle a ni.

     Inkhawm kal tura kan insiam chu Siamsiami chu a phur kher mai a, a kawr thar chu amah ngeiin a duh taka a thlan a ni a, a inhmeh reuh phian lehnghal a, a insiam zo rang kher mai. A u insiamte chu a lo tur a, kawrthar ha chunga biak in lam pana chhuah hlan chu a nghakhlel hle a ni.

     Inkhawm ban chuan Mawia te unau nen a pa thlan lamah kan liamthla nghal a, kan lo rel lawk sa tawh a nih avangin Tluanga pawh kan thlen hnu lawkah a motor nen a rawn thleng ve nghal mai a. Mawia te unau chu thalte laksakin an ri ve chul a, eng emaw chen kan awm hnu chuan haw kan rawt ta a. Motor awmna lam pana kan kal tawh chu Mawia chu a nau kai chungin a pa thlan lamah chuan a let leh a, Tluanga nen chuan kan zui vat a.

     A pa thlan kros chu vuanin a nau chu amah si chetin a pawthnai a, "Âpa, ka nau nen hian min lo ngaihtuah miah suh aw, kan hlim lutuk a nia. Ih maw âpa, i sawi kha a dik lutuk asin! U Zualtei te hi kan tân chuan 'Vantirhkoh' i tih kha a ni tak tak a, kan chungah an ṭha-in min ngaihtuah êm êm a, ka silai duh ang chi leh Siamsiami barbie awh deuh angte kha min leisak asin! Chuan maw, kawrthar leh pheikhawk thar te min leisak bawk a, kan hlim lutuk! Nang pawh i awmnaah khan i hlim tiraw? I duhdan ang khan ṭha deuhin lehkha kan lo zir ang a, ni tura min duh ang kha ni ngei turin kan theihtawp kan lo chhuah ang. Tunah chuan âpa, kan hawsan leh tawh phawt ang che aw, mangṭha le," tiin a phun bal bal a, Tluanga dar nghenga dingin ka mittui chu ka hru mawlh mawlh a, ani chuan duat takin min lo kuah a.

     Kan haw kawngah pawh chuan Mawia chu a ṭawng barh barh a, chutia a ṭha lama a zia a thlak ta chu ka lawm hle a., a mize cool lutuk kha chu paihbo hlen daih se, tuna a zia ang hi pu reng se tiin ka duhthu ka lo sam a.

     Chumi zana chhung inkhawm kan nei chu kan hlim hle a, ka pa chuan bible chhiarin thu a sawi a, Pathian rinchhan tlat chunga kan kal chuan engkim kan tih apiangah malsawmna kan dawng ang a, Mawia te unau chungchâng pawh buaina lutuk awm lovin a fel mai dawn a ni tihte a sawi a. Engkim kan tih apiangah Amah rawn chung zela kan tih a pawimawhzia te a sawi a, a sawi zawh chuan ṭawngṭaina hmang turin Mawia a sawm a, hnial hauh lovin a dingchhuak nghal a.

     Felfai tak leh fiah takin a ṭawngṭai a, naupangte mah ni se ka tluk lo hle a ni tih ka ngaihtuah a, a ṭawngṭai chu a titakin a rilru zawng zawng a pe tih a hriat a, chhungkaw ṭha tak a pek avanga Pathian hnena lawmthu a sawi lai chuan a hnuk a ulh deuh a, chumi tih loh chu ṭha takin a tawp thlengin a chham a. A pa khan rinna kawngah a lo kaihruai ṭha-in a lo enkawl ṭha hle a ni tih a hriat mai a, pa ngaihsanawm tak niin ka hria a ni.

     Hlim takin christmas leh kumthar kan hmang zo a, Tluanga leh ka naute pawh an zirna hmun lam panin an chhuk leh tawh a. Keini pawh office kan kal leh tlauh tlauh tawh a, Mawia te pawh school an lut leh tawhin exam an hnaih nghal viau nghe nghe a.

     Ka pa sawi ang khan engkim ṭawngṭaina nen kan ti a, kan beisei aiin thil a awlsam ta phian a. Dan ang thlapin Mawia te unau chu kan hnenah an awm thei ta a, hotu lamin annu chu anmahni hringtu a nih loh bakah naupang enkawl tura a tlin tawk lohzia te, a bialpa-in Siamsiami a beisei ṭhin thu leh chu chu Siamsiami tana thil pawi tak tur a nihthute thlenga an hriat takah chuan thutlukna an siam rang hle a. Mawia te unauvin kan hnena awm an duhber thu an lo sawi ve bawk nen dan ang thlapin kan hnena awm turin kan tifel ta a, kan thawveng huai hlawm a.

     Mawia chu a taima a, a zirlai pawh a en peih viau a. A nau erawh chu tihpui a la ngai angreng viau a, ka theih ang angin ka enpui ṭhin a, thiam thei lo lutuk a ni lem lo bawk a, rinai takin zirtir a nuam a. Mawia chu amahin a inzir mai a, eng emaw hriatthiam loh zeuh a neia min zawt tih loh chu a inbuaipui vek thei a, a ziaawm phian a.

     An exam a hnaih tawh avangin an ṭang ve hle a, zir peih na na na chu Mawia chuan a zirlai chu a hnehsawh hle a. Siamsiami pawh han zirpui takah chuan a thiam ve hle a, exam hunah pawh an tihchhe vakin a rinawm loh a, theih ang angin kan la inzirtir reng bawk a.

     An exam ṭanni chuan Siamsiami'n ka nu hruai a ngen tlat avangin ka pa motorin an inthlah a, ka nu chuan a nghak tlang nghal ang a, ka pa erawh office kal a ngaih avangin a lo haw leh nghal mai dawn a ni. Siamsiami hian a pi hi a tibuai ve hle a, a leng turte a ngen  a, inkhawmnaah ni se a pi bula ṭhut zel a tum a, pi-tu tak tak ang maiin an inzui a, zanah pawh hun eng emawti aṭang khan ka nute bulah a riak tawh a ni.

     Ka office bâng ina ka haw chu Siamsiami chuan hlim takin min lo lawm a, keiin ka thil hawnsak chu ka lo pe vat a,a examnaa a thiam leh thiam loh chu ka lo zawt nghal a.

      "Ih maw u Zualte, ka thiam vek mawle! Ka thiam vek a lo chhuak a, a nuam ras, naktuka kan exam tur pawh tlaiah âpi-in min zawt a, ka thiam vek tawh," a ti zat zat a, he nau hi chu a lawm awm ṭhin asin!

     Mawia ka hmuh mai loh avangin ka au a, a roomah a awm a lo ni a. Ka va luh chuan mathematics a lo chawk mawlh mawlh a, a exam eng nge a an tih ka zawh chuan a tiṭha ve thawkhata a hriat thu-in min chhâng a, ka thil hawn ka pek hnu chuan ka chhuahsan leh ta nghal a.

     A tuka kan office kal chu kan pu ber nu a boral avangin kan rooma awm ho chu pute inah kan kal vek a, an khaw lama phurh chhoh tur a nih avangin an kal thleng kan awm a. Office lama let leh tawh lovin kan haw ta hlawm a, Mawia te ban hmaa ka thlen ka rin avangin an school lam pan chuan ka tlankual a. An school ka thlen chuan naupang an lo chhuak nual tawh a, anni unau chu an lo la chhuak lo nge an haw tawh tih ka hre si lova, ka pâwng nghah ta tawp a.

     An lo chhuah mai loh avangin naupang pakhat chu ka zawt ta tawp a, Mawiate class ami a lo ni hlauh a, Mawia chuan a la chhâng mek a ni tih min hrilh chuan ka thaw huai a.

     Ka rinâi daiha an lo chhuah har takah chuan ka hawi ka hawi tawh a, naupang dang chu an haw rem deuh duak tawh a, tlemte chauh an awm tawh avangin ka rilru chu a lo hmanhmawh ru tet tet a. Minute eng emaw zat a ral leh hnu chuan an unau chuan an rawn inkai phei ta hnak hnak a, an rawn kalhnaih chuan Siamsiami chu ṭap ang riauvin ka hria a.

     Ka hruai dawn a ni tih an hriat loh avangin hawikual lem lo chuan an kal dun zel a, ka lo auh takah chuan min hmu vat a, ka lam pan chuan an rawn tlan dar dar a, ka bul an thlen chuan Siamsiami chuan min kuahbet tlat a, a inhnit nghal hlap hlap a.

     "Engti zia nge ni ta? Mawia, i nau hi eng vanga ṭap nge a nih?" ka ti vat a.

     "Ka hrechiang bik lo. A ṭhiante nen an inhau an tia, an awmna ka va thlen lai chuan an lo inhau tawh si lova."

     "Siamsiam, i sawi loh chuan engmah kan hre si lova, eng vanga ṭap nge i nih min han hrilh teh le!" thlem pah titih chuan ka'n zawt a.

     "Ih...ih..Lalrami khan ka pawnfen hi perekah a taithlertir a, a tilui tih ka hmu ve vek a, ka tilui lo a ti tlat a, dawt a sawi vangin ka hau a."

     "Chuan, i hau a, nangmah zawk i ṭap ta daih tihna em ni?"

     "Aih, englo..ih... 'fahrah in nih kha' min ti a, 'nu leh pa pawh nei lo, mi ina awm mai mai in nih kha' min ti a. Âpite bulah kan awm tia ka sawi chuan min nuih vak vak a, 'i pi tak takte pawh an ni lo, an khawngaih che u a an awmpui mai mai che u' an ti a, min nuih vak vak a." A inhnit zui hlawp hlawp a.

     Ka thin chu a sa phat a, a pawnfen perek taina chu tlem a lo thler a, amah chutianga lo titu chu zawng ang tiin ka kai a, an school compoundah chuan ka luhpui nghal a. Thui pawh kan la kal hma-in Lalrami a tihte chu school aṭang chuan an lo chhuak a, ding chungin kan lo nghak ta a.

     Kan bul an lo thlen chuan ka lo au a, hreh hmel takin kan bulah chuan a rawn phei a, a ṭhiante chuan ṭi dâkin a hnungah an rawn zui bawk a.

     "Siamsiami hi vawikhatmah fahrah tiin emaw mi ina awm mai mai tiin emaw lo fiam tawh suh aw! Kan naute duatlai a nih hi, nangmah emaw, midang reng reng pawhin in lo ti leh a nih chuan in zirtirtute hnenah ka sawi ang a, an hrem ngei dawn che u a nia. Vawikhatmah kan naute hi lo chhaih tawh lovang che u, in hria em?" ka tih chuan an aw sap sap hlawm a, Siamsiami chu kaiin kan kal ta nghal a.

     Lalrami te ṭhianho chuan min enzui ṭhap a, scooty-a kan tlanchhuah dawn thleng chuan min la thlir ṭhap hlawm a, kan tlan liamsan ta daih a. In kan thlena a pi hmel a hmuh chuan Siamsiami chu a lung a chhe thar leh ni ngei tur a ni a pi bulah chuan a ṭap ṭha leh a, a piin thil awmdan a hriat chuan a thinrim hle a. Mahse, ka hau tawh a, an tinawn ngam tawh lovang tia ka sawi hnu chuan a inbengdai leh ta hram a.

    Buaina dang tawk lovin an exam chu an zo ta a, tiṭha ve deuha an inhriat avang chuan an result chhuah hlan  an nghakhlel ve hle a. An result chhuah ni chuan a pi hovin an kal a, office-a ka awmlai chuan min rawn bia a. Phur lutukin pakhatna an ni ve ve tih min rawn hrilh chuan ka lawm hle a, an pass lawmna turin eng nge ka hawnsak ang tia ka zawh chuan engmah an duh loh thu leh office aṭanga haw hmaa a pa thlana hruai turin min ti a, ka theih anga hma chuan ka haw ta a.

     In ka thlen hnu rei vak lovah chuan thlanmual lam panin kan chhuak ta nghal a, thlan kan thlen chuan an result chu anpa bulah chuan an hrilh mawlh mawlh a, la dam se chu a fate result chuan a tihlim ve hle dawn a ni tihte ka lo ngaihtuah a, hnukulh ṭeuhin ka awm a.

     Khua a tlai tak hle hnu chuan haw an rawt a, anpa chu thlahin an mangṭha a, ka scooty hunna lam pan chuan an tlandun ta chan chan a. Chutia hlum taka an tlan chu an hnunglam aṭang chuan ka thlir reng a, hlim takin awm reng se, mite hmuhsit leh nuihzat tawk tawh lo se, an beng hriatah hian 'fahrah'  tih thu hi ri fo lo bawk se tiin duhthu ka sam a, he leiah leh vanah khian hmangaihtu an nei tih hi hrereng se, an nun chu hlimna leh thlamuannaa khat reng turin ka duh a ni.

     An unaua hlim taka an inchhaih nui ar ar chu ka thlir ning thei lova, an in uma an tlan kawi zawr zawrte chu hmuh nuam ka ti a, hlimna zawng zawng nei vek se tia duhthu sam chungin an lam pan chuan ka pen phei ta zel a.

   

   ********* A Tawp Ta e*********